Waar zijn de Fatima Mernissi’s van vandaag?|Où sont les Fatima Mernissi d’aujourd’hui ?

(version française en-dessous)

Fatima MernissiVandaag een jaar geleden stierf mijn intellectuele soulmate Fatima Mernissi (1940-2015). Deze “Simone de Beauvoir van de Maghreb” was een Marokkaanse sociologe en mijn spiritueel kompas zoals ze het ook was voor generaties jonge moslimvrouwen. Toen ik zoekende was naar een identiteit tussen twee werelden in, boden haar boeken me een houvast en een antwoord op vele vragen. Voor mij maakte Mernissi duidelijk dat ‘moslim’ en ‘feminist’ geen spreekwoordelijke tegenstelling hoefde te zijn.

Zelfs na haar dood slaagde ze erin om mensen te verbinden en bruggen te bouwen. Samen met het Brusselse Kaaitheater organiseerden we op Internationale Vrouwendag een ontroerende hommage aan Fatima Mernissi. Het werd een avond boordevol magie. Om haar intelectuele erfenis te eren, besliste de Vrije Universiteit Brussel om een Leerstoel Fatima Mernissi op te richten. “Om het debat over emancipatie, macht en tegenmacht te stimuleren” zei VUB-rector Caroline Pauwels daarover tijdens haar maidenspeech.

Vrouwenrechten staan meer dan ooit onder druk. In Turkije werd een controversieel wetsvoorstel waardoor verkrachters met hun minderjarig slachtoffer zouden kunnen trouwen om straffen te ontlopen net niet goedgekeurd. Yezidi en andere vrouwen doorstaan dagelijks onwaarschijnlijke wreedheden in handen van IS-strijders. NGO’s schatten dat in Argentinië en Peru elke dertig uur een vrouw wordt vermoord. Er bestaat zelfs een woord voor: “femicidio” of “femicide”.

“Grab them by the Pussy” van Donald Trump was de seksistische prelude van een misogyne en weerzinwekkende presidentscampagne tegen zijn oponent Hilary Clinton. En het werkte.

En om het dichter bij huis te houden: uit een recente bevraging van de Europese Commissie blijkt dat 4 op 10 Belgen seks zonder toestemming goedpraten. En zo verovert Belgie een plek in de Europese achterhoede.

De profetische woorden van Simone de Beauvoir blijven schrijnend actueel: “Vergeet nooit dat een politieke, religieuze of economische crisis volstaat opdat de rechten van de vrouw opnieuw in vraag worden gesteld. Deze rechten zijn nooit verworven. Vrouwen moeten waakzaam blijven, hun ganse leven lang.”.

Daarom is het hoog tijd dat de nieuwe Fatima Mernissi’s opstaan en het terugschroeven van de rechten van de vrouw niet alleen aanklagen, maar ook daadwerkelijk aanpakken. Zoals Mernissi het deed door de pen en het denken als wapen te gebruiken. ”Laat daarom van je horen! Mannen en vrouwen samen. Want als we vandaag niet luidop spreken en schrijven, komt er een moment dat we moeten zwijgen, dat we moeten toegeven dat anderen het hebben overgenomen.”

Yamila Idrissi
Brussels Volksvertegenwoordiger voor de sp.a in het Vlaams Parlement

Fatima Mernissi

 

Aujourd’hui, cela fait un an que mon âme sœur intellectuelle, Fatima Mernissi nous a quitté (1940-2015). Cette « Simone de Beauvoir du Maghreb » a été une sociologue marocaine et ma boussole spirituelle comme elle l’a été pour des générations de jeunes musulmanes. Alors que j’étais à la recherche d’une identité entre deux mondes, ses ouvrages m’ont offert un point de repère et une réponse à de nombreuses questions. Pour moi, Fatima Mernissi m’a fait clairement comprendre que « musulmane » et « féministe » ne devaient pas nécessairement s’opposer.

Même après sa mort, elle est parvenue à lier les gens, à jeter des ponts. En collaboration avec le Kaaitheater bruxellois, nous avions organisé une vibrant hommage à Fatima Mernissi lors de la Journée Internationale de la Femme. Ce fut une soirée pleine de magie. Pour honorer son héritage intellectuel, la Vrije Universiteit Brussel a décidé de créer une Chaire universitaire Fatima Mernissi. « Pour stimuler le débat sur l’émancipation, le pouvoir et le contre-pouvoir », a déclaré la rectrice de la VUB, Caroline Pauwels lors de son discours inaugural.

Les droits des femmes sont plus que jamais sous pression. En Turquie, une proposition de loi controversée permettant aux violeurs d’épouser leur victime mineure a failli être approuvée. Les Yézidis et autres femmes supportent quotidiennement les atrocités improbables des combattants de l’EI. Des ONG estiment qu’en Argentine et au Pérou, une femme est assassinée toutes les trente heures. Il existe même un mot pour qualifier ces actes : « femicidio » ou « féminicide ».

Le « Grab them by the Pussy » de Donald Trump fut le prélude sexiste d’une campagne présidentielle misogyne et répugnante contre son opposante Hilary Clinton. Et cela a fonctionné.

Et pour se rapprocher un peu de chez nous : il ressort d’un récent sondage de la Commission européenne que 4 belges sur 10 n’ont aucun problème avec le sexe sans consentement. Et la Belgique remporte ainsi une place dans l’arrière-garde européenne.

Les paroles prophétiques de Simone de Beauvoir restent criantes d’actualité : « N’oubliez jamais qu’il suffira d’une crise politique, économique ou religieuse pour que les droits des femmes soient remis en question. Ces droits ne sont jamais acquis. Vous devrez rester vigilantes votre vie durant. »

C’est pourquoi il est grand temps que de nouvelles Fatima Mernissi se lèvent et dénoncent non seulement la réduction des droits des femmes, mais luttent aussi efficacement contre celle-ci. Comme Fatima Mernissi l’a fait en utilisant sa plume et sa pensée comme une arme. « Faites-vous entendre ! » Hommes et femmes ensemble. Car si, aujourd’hui, nous ne parlons pas ouvertement et n’écrivons pas, il viendra un moment où nous devrons nous taire, où nous devrons admettre que les autres ont pris le relais. »

Yamila Idrissi
Députée bruxelloise pour le sp.a au Parlement flamand

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s