Geef islamvernieuwers alle kans, nu het nog kan / Donnez toutes les chances aux modernisateurs de l’Islam, tant que c’est encore possible

(version française en-dessous)

642x999_62645382

(cc Wouter van Vooren, in De Morgen )

Geef islamvernieuwers alle kans, nu het nog kan

Dagen heb ik rondgelopen met een knoop in maag, met een dichtgeknepen keel: een unheimlich gevoel.. Ik voel bezorgdheid, woede, revolte, angst en rebellie. Ik weiger te geloven wat er vandaag aan het gebeuren is:  hoopgevende en inspirerende vernieuwers worden het zwijgen opgelegd door bedreiging en haat.

2400 jaar geleden werd Socrates gedwongen een gifbeker leeg te drinken. Omdat hij weigerde de goden te vereren die zijn stad vereerde en omdat zijn stadsgenoten vonden dat hij een slechte invloed had op de jeugd, kreeg hij de doodstraf. Socrates leerde mensen nadenken, zette hen aan om vragen te stellen, en moest dat bekopen met de dood.

Vandaag worden er in het hart van de westerse beschaving opnieuw mensen monddood gemaakt. In het moderne België, in het moderne Europa dat de Socratische vrijheden zo hoog in het vaandel draagt, worden de broodnodige vernieuwende denkers het zwijgen opgelegd door persoonlijke aanvallen, brandstichting en doodsbedreigingen.

“Dat kan niet”, zegt u?

Kijk dan eens naar Ismael Saidi, die onder de dreiging bezweek en zijn waardevol deradicaliseringsproject met informatieve films opzegde. One down.  Of kijk naar Rachid Benzine, de denker, de islamoloog, die al jaren pleit voor een kritische blik en een moderne islam: de doodsbedreigingen nemen de laatste tijd schrikbarend toe.

Vernieuwing komt vaak van individuen. Er zijn er maar een paar die kunnen spreken,  maar er zijn er veel die zoekende zijn en willen volgen. Ze bieden een kompas. Als we deze stemmen laten uitdoven, dan ontneem je de hoop aan een volledige generatie, moslim of niet, die zoekt naar perspectief en een nieuwe vorm van samenleven.

Zij die vernieuwen en verbinden, die hoop geven en inspireren, zijn in dit tijdsgewricht belangrijker dan ooit. Vandaag staan deze vertegenwoordigers van de hoop onder druk. Ze torsen de wereld op hun schouders, en niemand helpt hen dragen.  Wij als samenleving zijn ook verantwoordelijk om mee onze schouders te zetten onder de wereld die zij torsen.

De dreiging is immers enorm. De moslims en niet-moslims van België en Europa,  ouders, kinderen, gewone mensen uit gewone gezinnen worden vandaag blootgesteld aan het gevaar van het salafisme en het wahabisme. Jongeren, moslims en niet-moslims hebben honger en dorst naar meer informatie over de islam maar komen vandaag te vaak uit bij radicale stromingen en extreme Google-imams. De positieve alternatieve stemmen zijn niet beschikbaar in het Nederlands. Maar wat nog prangender is: zij worden monddood gemaakt.

Daarom doe ik deze oproep: kijk niet langer weg. Aanvaard dit niet. Nu zwijgen is mededaderschap. Als we vandaag niet luidop spreken dan komt er een moment dat we moeten zwijgen, dat we moeten toegeven dat anderen het overgenomen hebben.

Een belangrijke plaats is hier weggelegd voor de politiek. Politici moeten deze nieuwe stemmen beschermen en stimuleren.

De Belgische overheid kan niet enerzijds zeggen het radicalisme en het terrorisme te bestrijden en anderzijds de Saoedische verspreiders van het Wahabisme omhelzen. Daarom moeten de banden tussen de Grote Moskee van Brussel en Saudi-Arabië herbekeken worden.

De Grote Moskee van Brussel is de ideale uitvalsbasis voor de ontwikkeling van een centrum van hedendaagse islam. Het is niet aan de politiek om uit te maken wat zo’n vooruitstrevende islam moet zijn, wel moet ze een kader scheppen, waaruit dit kan ontspruiten. Anders dreigen we een ander democratisch principe te schenden, de scheiding tussen kerk en staat. Vooruitstrevende denkers kunnen deze islam vormgeven. Zo kan de Moskee een plek worden waar men expertise verzamelt, alternatieve interpretaties aanbiedt, Europese imams opleidt, informeert, bestudeert, progressieve werken naar het Nederlands vertaalt en kennis uitwisselt.

Een ander, onderschat maar noodzakelijk antwoord op terreur, is cultuur.

Voor Rachid Benzine en Ismael Saidi speelt cultuur, zowel persoonlijk als maatschappelijk, een belangrijke rol. Het is niet toevallig dat Ismael Saidi met zijn stuk Djihadi het theaterpodium heeft gekozen, om zijn boodschap naar de jongeren te brengen. Het is niet toevallig dat Rachid film- en theaterscenario’s schrijft.

Ismael Saidi, Rachid Benzine en anderen met hen, zijn het bewijs dat culturele humus voorlopers en avant-garde voortbrengt. Cultuurhuizen van de 21e moeten vrijplaatsen zijn die de Saidi’s en de Benzines van deze wereld een shelter bieden, waar ze gedurfde en afwijkende meningen veilig kunnen brengen. De afgelopen dagen maken deze noodzaak pijnlijk duidelijk.

Want als de samenleving zo diep geraakt is, dan toont cultuur haar ware kracht: ze geeft woorden als we ze zelf niet kunnen vinden. Juist nu moeten we de waarden die voor ons zo belangrijk zijn, opnieuw naar waarde schatten. En moeten we de juiste prioriteiten geven: Hier wordt niet aan geraakt.

Omdat we dat verplicht zijn aan jongeren zoals deze, die een persoonlijke boodschap schrijft aan Rachid Benzine, naar aanleiding van de bedreigingen.

Dear Mr. Rachid, I read about threats you receive from people who are against your progressive ideas about islam. I want to tell you that saved me from leaving islam and that I will pray for you. Kindest regards.

642x999_62645382

(cc Wouter van Vooren, dans De Morgen)

Donnez toutes les chances aux modernisateurs de l’Islam, tant que c’est encore possible

 

Pendant des jours, j’ai eu un nœud à l’estomac et la gorge serrée : un sentiment inquiétant. Je ressens de l’inquiétude, de la colère, de la révolte, de la peur et de la rébellion. Je refuse de croire ce qui se passe actuellement :  des modernisateurs plein d’espoir et inspirants sont contraints au silence par la menace et la haine.

Il y a 2400 ans, Socrate a été forcé de boire la ciguë. Parce qu’il a refusé de vénérer les dieux que sa ville vénérait et parce que les habitants de sa ville estimaient qu’il avait une mauvaise influence sur la jeunesse, il s’est vu infliger la peine de mort. Socrate a appris aux gens à réfléchir, les a incités à se poser des questions et a dû le payer de sa vie.

Aujourd’hui, au cœur de la civilisation occidentale, des gens sont également à nouveau réduits au silence. Dans la Belgique moderne, dans l’Europe moderne où prévalent les libertés socratiques, les penseurs novateurs indispensables sont réduits au silence par des attaques personnelles, incendies et menaces de mort.

« Impossible », me direz-vous ?

Pensez à Ismaël Saidi qui s’est effondré sous la menace et a renoncé à son projet de déradicalisation avec des films informatifs. Un de moins.  Ou pensez à Rachid Benzine, le penseur, l’islamologue, qui plaide depuis des années déjà pour un regard critique et un Islam moderne : les menaces de mort se multiplient à un rythme alarmant ces derniers temps.

L’innovation provient souvent des individus. Il n’y en a que quelques-uns qui peuvent parler, mais nombreux sont ceux qui sont à la recherche et veulent suivre. Ils offrent une boussole. Si nous faisons taire ces voix, on enlève l’espoir à toute une génération, musulmane ou non, qui recherche des perspectives et une nouvelle forme de société.

Ceux qui modernisent et lient, qui donnent l’espoir et inspirent, sont plus importants que jamais à cette époque. Aujourd’hui, ces défenseurs de l’espoir sont sous pression. Ils portent le monde sur leurs épaules, et personne ne les aide.  Nous, en tant que société, sommes également responsables pour porter également sur nos épaules le monde qu’ils portent.

La menace est effectivement énorme. Les musulmans et non-musulmans de Belgique et d’Europe, les parents, les enfants, les gens ordinaires provenant de ménages ordinaires sont aujourd’hui exposés au danger du salafisme et du wahhabisme. Les jeunes, musulmans et non-musulmans, ont faim et soif de plus d’informations à propos de l’Islam mais aboutissent trop souvent dans des flux radicaux et des « Imams Google » extrémistes. Les voix positives alternatives ne sont pas disponibles en néerlandais. Mais ce qui est encore plus frappant : on les réduit au silence.

C’est pourquoi je lance cet appel : ne fermez plus les yeux. N’acceptez pas cela. Se taire, c’est être complice. Si, aujourd’hui, nous ne parlons pas ouvertement, il viendra un moment où nous devrons nous taire, où nous devrons admettre que les autres ont pris le relais.

La politique a, ici, un rôle important à jouer. Les politiciens doivent protéger et stimuler ces nouvelles voix.

L’État belge ne peut pas dire d’une part qu’il lutte contre le radicalisme et le terrorisme et étreindre d’autre part les diffuseurs saoudiens du Wahhabisme. C’est pourquoi il faut revoir les liens entre la Grande Mosquée de Bruxelles et l’Arabie Saoudite.

 

La Grande Mosquée de Bruxelles est la base idéale pour le développement d’un centre de l’Islam contemporain. Ce n’est pas à la politique d’établir ce que doit être un tel Islam progressiste, mais elle doit créer un cadre duquel celui-ci peut jaillir. Sinon, nous risquons d’enfreindre un autre principe démocratique, la séparation entre l’église et l’État. Les penseurs progressistes peuvent donner corps à cet Islam. Ainsi, la Mosquée peut devenir un endroit où l’on rassemble de l’expertise, propose des interprétations alternatives, forme des imams européens, informe, étudie, traduit des ouvrages progressifs vers le néerlandais et échange des connaissances.

Une autre réponse, sous-estimée mais nécessaire, à la terreur, est la culture.

Pour Rachid Benzine et Ismaël Saidi, la culture joue un rôle important tant au niveau personnel que social. Ce n’est pas un hasard si Ismaël Saidi a choisi la scène d’un théâtre avec sa pièce « Djihad », pour faire passer son message aux jeunes. Ce n’est pas un hasard si Rachid écrit des scénarios de film et de théâtre.

Ismaël Saidi, Rachid Benzine et d’autres avec eux, sont la preuve que le terreau culturel crée des précurseurs et l’avant-garde. Les maisons de la culture du 21e doivent être des refuges pour les Saidi et Benzine de ce monde, où ils peuvent exprimer en toute sécurité des opinions audacieuses et divergentes. Les derniers jours rendent cette nécessité d’une évidence douloureuse.

Car lorsque la société est si profondément touchée, la culture montre sa véritable force : elle donne les mots lorsque nous ne sommes pas à même de les trouver nous-mêmes. C’est précisément maintenant que nous devons à nouveau apprécier ces valeurs qui sont si importantes pour nous à leur juste valeur. Et nous devons donner les bonnes priorités : On ne touchera pas à ces valeurs !

Car nous y sommes obligés vis-à-vis des jeunes comme celui-ci, qui a écrit un message personnel à Rachid Benzine, suite aux menaces.

Dear Mr. Rachid, I read about threats you receive from people who are against your progressive ideas about islam. I want to tell you that saved me from leaving islam and that I will pray for you. Kindest regards.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s