Mijn speech voor Behoud de Begeerte: Aanbevelingen voor een nog beter leven

Deze winter kwamen we met Behoud de Begeerte samen in de Permekebibliotheek in Antwerpen om op zoek te gaan naar aanbevelingen voor een nog beter leven. Een verrijkende avond! Hieronder vind je mijn bijdrage.

IMG_4506

Hoe geef je Aanbevelingen voor een nog beter leven als de wereld in brand staat?
Hoe geef je aanbevelingen voor een nog beter leven als hoofden worden afgehakt?
Als er baby’s aanspoelen op een strand omdat ze niet welkom zijn ?
Als mensen in Parijs worden neergeschoten op plekken die ons het meest dierbaar zijn: concertzalen, sportstadia, terrasjes, restaurants.

Hoe geef je aanbevelingen voor een nog beter leven als de wereld in brand staat?

Ik weet het niet.

En als ik iets niet weet, dan duik ik in mijn boeken.

Zo ben ik uitgekomen bij Amin Maalouf, die de vinger op de wonde legt: wij zijn de 21e eeuw zonder kompas binnengegaan. De wereld is ontregeld: en niet alleen financieel, economisch klimatologisch, maar ook ethisch en moreel.

Het lijkt wel of die ontregelingen vandaag allemaal samenkomen:  we zien daar de gevolgen van: het lijkt of de wereld die  in brand staat.

Ik sta daarbij als politica en ik denk: hoe in hemelsnaam antwoorden geven op uitdagingen van de 21e eeuw als we nog altijd oplossingen  bedenken van de 20 e eeuw?

Ik weet het niet

En dat is op zich niet erg he, om dat toe te geven.

Als politica kan ik enkel met heel veel schroom en nederigheid naar deze uitdagingen kijken en trachten te luisteren naar wat dit tijdsgewricht ons probeert te zeggen. En dan kom ik tot 2 bescheiden aanbevelingen:

De eerste is “Practice what you preach”

We vinden mensenrechten allemaal heel belangrijk. En toch: als er winst in het spel is: gaan we voor de winst.

Alleen kan je je de vraag stellen: welke winst?

En heel het verhaal van Saoedi-Arabië is zo’n verhaal. We maken miljardendeals in de haven van Antwerpen, terwijl er elke dag in Saoudi-Arabie mensenrechten worden geschonden op de meest gruwelijke manier. Niet omdat die mensen iets verschrikkelijks hebben gedaan: maar omdat ze hun mening zeggen, een gedicht schrijven, als vrouw achter het stuur zitten.

En daarom kan ik alleen maar zeggen: waarden die voor ons zo belangrijk zijn, moeten we opnieuw naar waarde schatten. En moeten we de juiste prioriteiten geven: Hier wordt niet aan geraakt.

Een tweede aanbeveling gaat over hoe we met elkaar omgaan en welke rol cultuur daar bij kan spelen.

En we zien al kiemen van een nieuwe solidariteit. Nadat het jongetje aanspoelde op het strand waren er voor het eerste keer in lange tijd mensen die opstonden en die zeiden: foert regels, foert context waarin we geplaatst worden. We weten dat er problemen zijn maar nu willen we gewoon mens zijn: er is een mens in nood, er is een kind in nood: we moeten helpen.

Op het moment dat het jongetje aanspoelde vond ik geen woorden, dagenlang. Hoe benoem je het onmenselijke.

Tot het moment dat ik het gedicht van Peter Verhelst las. Hij vond de woorden die heel veel mensen niet vonden om het onmenselijke te benoemen.

Dat is de kracht van poëzie, kunst en van cultuur: woorden geven als we het zelf niet kunnen. Als de samenleving zo diep geraakt is dan tonen  kunst en cultuur hun ware kracht.

Dat zien we vandaag ook vertaald in sommige cultuurpolitiek. In Italië bijvoorbeeld, heeft men de drastische beslissing genomen: daar wordt voor elke euro die gaat naar terreurbestrijding, er ook 1 euro besteed aan cultuur.

Men heeft daar heel duidelijk gekozen: Naast terreur bestrijden moeten we cultuur promoten.

Zo belangrijk, zo wezenlijk.

Zij bedenken terreur, wij antwoorden met cultuur. Zij vernietigen beelden, wij antwoorden met kunst. Zij vernietigen boeken, wij zijn het land van de bibliotheken.

Daar ligt kracht van cultuur.

Dus als je aan mij vraagt wat zijn de antwoorden voor een beter leven? Dan zeg ik: practice what you preach, doe wat je zegt dat je wilt doen. En laat ons meer investeren in cultuur omdat ze ons leert hoe met elkaar op een anderen manier omgaan.

En ik weet het nog altijd niet, ik kan de woorden niet vinden.

En daarom laat ik graag het woord aan een schrijfster, mijn intellectuele soulmate, die mij vaak een kompas bood toen ik het nodig had: Fatima Mernissi. En zei schrijft:

“Schrijven is een van de oudste vormen van gebed. Schrijven betekent geloven dat communicatie mogelijk is, dat mensen goed zijn. Geloven ook dat je hun generositeit kunt opwekken, en hun verlangen om beter te doen.”

Dat is de kracht van literatuur. Dat is ook de kracht van cultuur.

Ik dank u.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s