Yamila in Humo: “De nieuwe preutsheid onderzocht”, door Katia Vlerick

150818 Humo de nieuwe preutsheid

Katia Vlerick voor Humo – 18 Aug. 2015 Pagina 42

Vrouwen liggen niet meer in monokini op onze stranden, terwijl het internet uitpuilt van de blote borsten. Jongeren willen niet meer naakt douchen na de sportles, maar delen wel nude selfies via sociale media. Heeft de online pornoficatie alleen maar geleid tot offline preutsheid? Wat met de jonge meisjes die toplessfoto’s van zichzelf delen op Twitter onder de hashtag #freethenipple? En duikt de boerkini straks ook op aan onze stranden? De nieuwe preutsheid onderzocht.

Shock-horror: YouTube leerde me onlangs dat het Fameisje, dat in de jaren 70 en 80 met haar bruingebrande borsten over witte stranden dartelde en topless symbool stond voor de wilde frisheid van limoenen, in recente Facommercials met wit bovenstukje staat te douchen. Ooit was het Fa-meisje het enige bloot dat er te zien was. Nu wemelt het internet van de pornoborsten en heeft la Fa haar monokini verruild voor een bikini. O tempora, o mores! Ik hoef geen professor te bellen om te weten dat topless zonnen aan de Belgische kust al een hele poos not done meer is. Jonge meisjes doen het niet, vrouwen doen het niet meer. Waarom, o waarom? Mineke Schipper, emeritus hoogleraar interculturele literatuurwetenschap aan de Universiteit Leiden, waarschuwt in haar boek `Bloot of bedekt. Van niets om het lijf naar strak in het pak’ voor het grote `daarom’. Mineke Schipper «Onze maatschappij is allang geen dorp meer, en er bestaat geen gelijknormigheid. Vraag aan een orthodoxe jood in Antwerpen wat hij van de monokini vindt, en hij weet niet wat hem overkomt ­ topless is voor hem ondenkbaar. De verdwijning van de monokini is een interessant fenomeen, maar er is niet één enkele reden, en al die redenen samen verklaren het ook weer niet voor iedereen.»

Mogelijke reden nummer één: de monokini is gewoon uit de mode. En wie daar alleszins economisch wel bij vaart, is de badpakkenindustrie. De zomer is pas begonnen als ketens als H&M en Calzedonia de bushokjes hebben ingepalmd met reclamefoto’s voor hun bikini’s. De bikini is de laatste jaren uitgegroeid tot een must have, zonder welke de vakantiegarderobe niet compleet is. De mix & matchtrend dicteert bovendien dat je verschillende bovenstukjes en onderstukjes combineert, en dus verschillende setjes koopt. Dat is niet onhaalbaar dankzij ­ niet onbelangrijk in crisistijden! ­ de goedkope ketens. Murielle Scherre van La fille d’O ontwerpt badpakken en bikini’s, maar ligt zelf het liefst in monokini in het zand. Murielle Scherre «Ik woon in Oostende en het kan hier nog altijd, hoor. Ik vind niks zo leuk als naakt zijn op het strand, maar ik houd ook rekening met anderen: niet iedere nationaliteit of cultuur is daarmee opgezet. Naakt is voor mij niet alleen een zaak van mijn vrijheid, maar ook van respect voor anderen.»

HUMO De laatste jaren worden we overstelpt door bikinireclames, of vergis ik me? Scherre «Klopt. Reclamecampagnes van winkelketens doen dromen van perfect plezier. Dat is oké, zolang je maar beseft dat het een droom is. Maar meisjes staan in paskamers vaak al te wenen na de eerste pasbeurt, met nog vijf made in Bangladesh-bikini’s te gaan. Je kunt in ketens namelijk maar één soort beha meer kopen, de commercie heeft de vorm van borsten in een uniforme cup gedwongen. Dan vind ik het niet verwonderlijk dat vrouwen verbaasd zijn als ze hun eigen, échte boezem zien.»

HUMO Je spreekt uit ervaring? Scherre «Veel vrouwen die hier de eerste keer komen passen, worden onwel: je eigen borsten zien en voelen, niet langer verscholen achter dikke behastof, is confronterend. Maar ik hou nu eenmaal van de realiteit van het lichaam. Alleen hebben Photoshop en de uniforme schoonheidsidealen ons bang gemaakt van echte lichamen. En dus ook van in monokini het strand op gaan, denk ik.» Schipper «De eerste vrouwen die in de sixties in monokini verschenen op de Franse stranden, droegen een boodschap uit: wij mogen wat mannen mogen. En wat was er in het begin zo aardig aan monokini? Dat je alle soorten borsten, in alle maten en vormen, door elkaar zag liggen. Tot de media, de reclame en de plastische chirurgie ons het beeld van de `perfecte’ borsten opdrongen. Dat schoonheidsideaal is volgens mij zeker een reden waarom vrouwen hun borsten niet meer tonen op het strand.»

TEGEN DE BABYBOOMERS

HUMO Er zijn de schoonheidsidealen en de mode. Maar mogen we de jonge generatie ook preutser noemen dan de vorige? Herman Konings (trendwatcher) «Sociologen hebben het zogenaamde neopuriteinse gedrag vijf, zes jaar geleden opgemerkt bij jonge mensen van de generatie Y, ook wel de millennials genoemd. Mensen tussen 15 en 30 zouden conservatiever zijn dan hun ouders, de babyboomers die zich hebben losgerukt van de conservatieve vooroorlogse generatie. Zij konden zich onderscheiden door de hippiecultuur, vrijere seksualiteit en ook monokini.»

HUMO Toen ik kind was in de vroege jaren 80, droegen de volwassen vrouwen rond me vaak zelfs geen beha onder hun kleren. Konings «Opnieuw een statement van vrijheid. De kinderen van babyboomers zijn grootgebracht met die vrijheden: zeggen wat je wilt, open communicatie met de ouders ­ dat heeft allemaal goed gewerkt. Maar daarnaast zie je dat een generatie zich altijd wil afzetten tegen de vorige. Babyboomers willen zo laat mogelijk ` jong’ sterven, en op hun 50ste of 60ste nog altijd in monokini op het strand liggen. Hun kinderen zijn daar niet mee opgezet, ze nemen hun dat gedrag zelfs kwalijk én ze nemen die monokini niet over. Dat lijkt me een eerste verklaring voor het verdwijnen ervan.»

FILIP VAN ROE

HUMO Vaak wordt ook gewezen op het risico op huidkanker. Dat houdt weinig steek: je loopt toch nauwelijks minder risico op kanker door twee driehoekjes stof méér ter hoogte van de borsten? Konings «Toch is het mijn tweede verklaring: het huidige bewustzijn rond gezondheid. We weten wat de risico’s van zonnebaden zijn. We liggen minder in de zon, we smeren ons meer in, we houden het T-shirt vaak aan. En de zonnebank is helemaal uit ­ monokini zit in diezelfde sfeer van `de ondoordachtheid van toen’.»

SAMEN ONDER DE DOUCHE

Bij Sensoa, het Vlaams Expertisecentrum voor Seksuele Gezondheid, gaat één van de meest gestelde vragen van leraars en opvoeders tegenwoordig over het naakt douchen na het sporten.

HUMO Zijn er echt jongeren die hun ondergoed niet willen uitdoen om te douchen? Bart Degryse (vormingsmedewerker Sensoa) «Dat horen we zelfs vaak. De topper onder de vragen die wij tegenwoordig van leraars en opvoeders krijgen is: hoe moeten we omgaan met naaktheid in groep? Als er gezwommen wordt, moeten alle leerlingen dan verplicht douchen? Om de één of andere reden is dat sinds enkele jaren een enorm lastige kwestie. En die `handelingsverlegenheid’, zoals ik het noem, kan te maken hebben met de overdaad aan seksualisering in de media. Maar wat zeker ook meespeelt, is dat we leven in een tijd waarin leerkrachten een verhoogde verantwoordelijkheid voelen. We hebben al situaties gehad waarin ouders ermee dreigden om een klacht in te dienen omdat hun kind zich moest omkleden na het zwemmen.»

HUMO Begint het hele probleem niet bij jongeren die preutser zijn geworden? Degryse «Je kunt het niet alleen daaraan toeschrijven. Wat we vaak horen, is dat moslimjongens niet naakt willen zijn in de aanwezigheid van niet-moslimjongens. Dat raakt moeilijk opgelost, want niet álle moslimjongens willen dat niet. Ik vind daarom niet dat je kunt zeggen: iemand die dat niet wil, is preuts. Het kan ook een tiener zijn die moeite heeft met het systeem. Als ik ga fitnessen, sta ik met oudere, jongere én islamitische mannen onder de douche. Daar zijn geen problemen, want we kiezen allemaal zelf om naar de fitness te gaan en wel of niet te douchen.» In monokini of in bikini op het strand liggen: ook dat kiezen jonge vrouwen zelf. Waarom bedekken ze zich daar meer? Zijn ze misschien preutser geworden offline, ondanks ­ of net door ­ de seksualisering online? Als een soort tegenreactie? Doctor Laura Vandenbosch van de faculteit Sociale Wetenschappen aan de KU Leuven onderzocht samen met professor Steven Eggermont hoe seksualiserende media het gedrag en het denken van pubers beïnvloeden. Laura Vandenbosch «We hebben geconstateerd dat jongeren die vaak seksualiserende media zoals magazines en videoclips zien, de neiging hebben om een geobjectiveerd lichaamsbeeld te ontwikkelen. Ze bekijken hun eigen lichaam vanuit het perspectief van een buitenstaander en beoordelen constant hun eigen lichaam. Wat we ook zien, is dat meisjes die veel met seksualiserende media in aanraking komen en helemaal doordrongen zijn van het stereotiepe schoonheidsideaal van een slank lichaam, tijdens seksuele activiteiten veel meer bezig zijn met hoe hun lichaam eruitziet in plaats van met de beleving van de intimiteit. Ongeveer 60 procent van de meisjes in Vlaanderen vindt het uiterlijk bovendien belangrijker dan de lichamelijke gezondheid. Ik vind dat verontrustend.»

HUMO Kan dat ook verklaren waarom jonge vrouwen niet meer in monokini op het strand liggen? Vandenbosch «Amerikaanse onderzoekers hebben aangetoond dat wie seksualiserende media consumeert en zich sterk spiegelt aan de schoonheidsidealen, onzekerder zal worden. In die zin kan het wel dat iemand die ontevreden is over haar lichaam, niet in monokini gaat zonnebaden. Maar die vrouwen zullen ook vaak vermijden om zich in bikini op het strand te vertonen.»

HUMO Zou het kunnen dat vrouwen zich op het strand meer bekeken voelen door mannen die opgegroeid zijn met seksualiserende media, en dat ze zich daardoor een lustobject voelen en zich dus meer bedekken uit `zelfbescherming’? Vandenbosch «Onlangs hebben we een studie uitgevoerd met de University of Michigan, waaruit bleek dat hoe meer jongens magazines als bijvoorbeeld P-magazine lezen, hoe meer ze de vrouwelijke lichaamsdelen die daarin geseksualiseerd worden ­ borsten en een slanke lijn ­ belangrijk vinden bij meisjes. Ze benaderen meisjes bovendien ook op meer stereotiepe manieren. Ze gaan er bijvoorbeeld van uit dat elk meisje het tof vindt om nagefloten te worden, en dat ze vaak `nee’ zegt maar toch `ja’ bedoelt. Nu, op zich gaat het maar om een kleine groep: het merendeel van de jongens gaat nog altijd slechts matig akkoord met een stereotiepe benadering van vrouwen. En om in die kleine groep te kunnen spreken van een effect zoals jij aanhaalt, moet er méér aan de hand zijn in de omgeving van zo’n jongen: een peergroup van vrienden die ook zulke stereotyperingen hanteert, het zien en lezen van geseksualiseerde media, ouders die niet bijsturen… »Of het verdwijnen van de monokini een product is van een seksualiserende omgeving, heb ik niet specifiek on derzocht, maar het is niet onmogelijk. Het subtiele seksisme dat zich dagelijks voordoet, mag je zeker niet minimaliseren.»

LACHEN NAAR HET VOGELTJE

Sinds we smartphones met camera’s hebben, hoeven we onze foto’s niet meer te laten ontwikkelen en komen er dus ook geen pottenkijkers meer aan te pas ­ een voordeel dat voordien alleen de Polaroidbezitter had. Daardoor kunnen we onszelf of onze partner naar hartenlust naakt fotograferen. Helaas kunnen ook wildvreemden dat, op het strand bijvoorbeeld. Voelen we ons meer bekeken door die camera phones en zijn we ons bewust van het risico op ongewilde naaktfoto’s op het internet? Sinds het Europese Hof van Justitie ruim een jaar geleden het recht om vergeten te worden erkende, is Google druk in de weer om onder andere topless strandfoto’s van vrouwen te verwijderen. Konings «Mijn derde belangrijke reden waarom monokini verdwenen is: de sociale media. Iedereen heeft een smartphone, en dus kan iedereen foto’s van je blote borsten nemen, en die vervolgens op sociale media laten belanden.»

Degryse «Ik geef vorming aan jongeren, en dan hoor ik soms: `Er staan foto’s online van op reis, op het profiel van mijn pa of ma, en mijn klasgenoten hebben me gezien in een badpak dat ik eigenlijk niet mooi vind, maar dat ik van mijn moeder moest dragen.’ Een algemeen gevoel bij jongeren is: ik moet mij goed gedragen, want wat als er een foto wordt genomen? En natuurlijk ligt alles wat met naaktheid te maken heeft, nog extra gevoelig.» Konings «Daarin schuilt de kern van dat neopuriteinse gedrag. Het is niet zozeer preuts in de zin van: `Ik schaam me voor mijn lichaam’, dan wel een rationele overweging van wat de gevolgen kunnen zijn.» Degryse «In die zin klopt `de nieuwe preutsheid’ wel: jongeren schatten de risico’s in en beslissen om een aantal dingen niet te doen. Of ze leren door trial-and-error problemen te vermijden.»

HUMO Ze experimenteren nu wel online met naaktheid, bijvoorbeeld door nude selfies uit te wisselen in privéchatsessies. Degryse «Dat is perfect normaal seksueel ontwikkelingsgedrag ­ niet alleen flirten, maar ook praten over borsten en dergelijke doen ze online. Bij het chatten valt er namelijk een drempel weg. En het is natuurlijk ook spannend.»

NEXT THING: SEXTING

Sander De Ridder is postdoctoraal medewerker bij het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek en is gespecialiseerd in digitale mediacultuur. Hij doet onderzoek naar de online intimiteitsbeleving van jongeren, en voerde daarvoor groepsgesprekken over het fenomeen sexting: het verzenden van seksueel getinte foto’s en berichten. En daar viel hem een paradox op: sexting is weliswaar populair onder jongeren, maar ze blijken het wél af te keuren. Sander De Ridder «Terwijl we vroeger in de struiken van alles aan elkaar toonden, gebeuren die eerste stappen in de intimiteit nu vaak online. Tegelijk, en dat is intrigerend, constateerde ik dat het verzenden van seksueel expliciete beelden, bijvoorbeeld via Snapchat, wordt afgedaan als een `slechte vorm van seks’.»

HUMO Nieuwe preutsheid? De Ridder «Ik noem het liever: een grote gedisciplineerdheid. Een belangrijke oorzaak daarvan is dat jongeren door ouders en leraars van jongs af heel sterk worden gewezen op de gevaren van het internet: `Het internet is gevaarlijk, het is slecht, je moet ermee uitkijken.’ Een heel andere boodschap zou zijn: het is belangrijk dat je een vertrouwensrelatie hebt met de persoon met wie je intieme beelden uitwisselt. »Die negatieve waarschuwingen hebben ervoor gezorgd dat jongeren dat preutse discours, zoals jij het noemt, overnemen: ze zijn zich zéér bewust van wat kan en niet kan. Ook door de tragische verhalen natuurlijk: dat van Amanda Todd, bijvoorbeeld, het Canadese tienermeisje dat uit het leven stapte nadat naaktfoto’s van haar waren verspreid. Want het gaat natuurlijk ook weleens mis. Het komt voor dat zo’n naaktfoto wordt uitgewisseld als een soort trofee. Of de relatie is voorbij, en om de andere een loer te draaien wordt de foto doorgestuurd: revenge porn. Ik ben geschrokken van de vrees die leeft. Als ik vroeg: `Stel dat er per ongeluk een naaktfoto van je online wordt verspreid?’, dan kwamen alle antwoorden neer op: `Mijn leven zou voorbij zijn.’ Natuurlijk zegt dat niks over hoe hun omgeving echt zou reageren, maar wel over hoezeer hun ingepeperd is dat sexting slecht is.»

HUMO Zoals zwanger worden vroeger `je eigen schuld’ was. Toen was échte seks nog de verboden vrucht. De Ridder «Het spannende trekt jongeren natuurlijk aan. Snapchat is er ook niet toevallig gekomen: de digitale industrie speelde in op de vraag naar anonimiteit. In het begin was het internet anoniem en speels, daarna stelde Facebook een nieuwe norm, en nu wil men opnieuw speelsheid en anonimiteit ­ vandaar het succes van Snapchat bij jongeren.»

HUMO Die app is ook vluchtig: om het risico op revenge porn in te dijken? De Ridder «De ontvanger krijgt de foto maar een paar seconden te zien, en dan verdwijnt die. Maar ook Snapchat is niet veilig, en jongeren weten dat: je kunt immers snel een screenshot maken. En er zijn apps waarmee je een foto uit Snapchat kunt opslaan.»

TOPLESS FEMINISME

De IJslandse Hrafnhildur Lára Ingvarsdóttir was 15 toen ze een tepelpiercing liet aanbrengen en een foto daarvan via Snapchat naar haar beste vriendin stuurde ­ niet eens een sexy bedoelde foto. Het bleek toch niet zo’n beste vriendin, want ze nam een screenshot en de foto belandde op het internet. Ingvars dóttir werd er online om gebullyd. Ze werd depressief en angstig, tot ze begin dit jaar, intussen 18 geworden, het heft in eigen handen nam. Onder de hashtag #freethenipple postte ze de toplessfoto zélf op Twitter, met de boodschap: `Wie mijn foto postte, heeft nu geen macht meer over mij, want mijn lichaam behoort toe aan mezelf.’ De #freethenipple-acties op sociale media als Twitter en Instagram springen in het oog omdat ook celebrity’s als het topmodel Cara Delevingne en Scout Willis, één van de dochters van Bruce Willis en Demi Moore , toplessfoto’s van zichzelf postten met die hashtag. Hij verwijst naar Free The Nipple, een van oorsprong Amerikaanse protestbeweging die met topless-selfies strijdt tegen de censuur en de schandpaalcultuur op de sociale media. Maar het is ook een protest tegen de preutsheid offline (`Mannen mogen wél in hun blote bast rondlopen, wij dus ook!’) en de alomtegenwoordige pornoficatie van het vrouwenlichaam. Je hebt geen lidkaart van Femen meer nodig om topless aan feminisme te doen: een smartphone volstaat.

HUMO Kunnen we Free The Nipple rangschikken onder `topless feminisme’? Chia Longman (Onderzoekscentrum voor Cultuur en Gender, UGent) «Voorgaand geval toch zeker. Dat IJslandse meisje handelde uit zelfbeschikking: controle over je eigen lichaam. Ik weet alleen niet of de term `topless feminisme’ zo zinvol is. Want de keuze om je borsten te bedékken is evengoed feministisch, als je het met dezelfde intentie doet: je eigen keuzes maken en ze niet opgelegd krijgen.»

HUMO Is topless gaan inderdaad geen toegeving aan het patriarchale juk? `If that’s feminism, well bring it on!’ las ik van een mannelijke commentator onder een Free The Nippleartikel. Longman «Dat is inderdaad dé discussie. Neem nu Femen. Hoewel ze typisch feministische issues op de agenda zetten, bevestigden ze ook bepaalde clichés en zelfs antifeministische principes: alleen vrouwen met een mooi, slank figuur mochten meedoen. Het probleem met topless-acties is vaak de interpretatie door anderen.»

DE BOERKINITREND

Is er op het multiculturele strand van 2015 intussen ook niet een heel andere vraag aan de orde? De Nederlandse ontwerpster van lingerie en badmode Marlies Dekkers liet twee jaar geleden in de Volkskrant optekenen dat `de multiculturele samenleving, met die mix van waarden en normen’ een mogelijke oorzaak is van het feit dat vrouwen nu hun bovenstukjes aanhouden. Haar Vlaamse collega Murielle Scherre zei al dat de monokini niet alleen een kwestie is van je eigen vrijheid, maar ook van respect voor anderen. Door de recente gebeurtenissen in Frankrijk (de razendsnelle extreemrechtse recuperatie van de bikinirel in een park in Reims, de ludieke on- en offline naaktprotesten tegen de aanwezigheid van de Saudische koning in Vallauris GolfeJuan) is het een even actuele als moeilijke, bijna verboden vraag geworden ­ en precies daarom wil ik ze stellen. Zou het kunnen dat westerse vrouwen zich op onze stranden méér bedekken, onder invloed van de islam? Yamila Idrissi (Vlaams volksvertegenwoordiger SP.A) «Die redenering lijkt me nogal bij de haren getrokken. Wat je wél ziet, is dat moslima’s puriteinser zijn geworden. De boerkini is de laatste vijf jaar aan een opmars bezig, binnen bepaalde groepen weliswaar. Het is een duidelijke trend dat jonge meisjes meer hoofddoeken dragen, en die zullen ook op het strand eerder kiezen voor iets verhullends. Op Marokkaanse stranden zie je vaak boerkini’s; maar ook in Oostende heb ik er al een paar gezien. Maar ik kan me niet voorstellen dat westerse vrouwen de monokini zouden laten onder druk daarvan. »Zoals Femen met blote borsten reageerde op wantoestanden, zo zie je binnen de moslimgemeenschap dat bepaalde vrouwen zich net gaan bedekken in naam van het feminisme. Hun boodschap: dit is míjn lichaam, ik wil niet dat anderen het zien.»

HUMO Maar hoe weet je of jonge moslima’s zich meer gaan bedekken uit vrije wil, of onder dwang? Idrissi «Dat is inderdaad heel moeilijk. Waar eindigt de eigen wil en waar begint de manipulatie? Veel jongeren zijn zoekend, en lichaamsbedekking is een uiting van hun islamitische identiteit. Marokko heeft nu een heel conservatieve regering. Die wil in september herverkozen worden en heeft de voorbije maanden een angstwekkend neoconservatieve campagne gevoerd. De film `Much Loved’ van Nabil Ayouch, over prostitutie in Marokko, werd gecensureerd. Er was in de media ook kritiek op een festival waar een `te blote’ Jennifer Lopez had opgetreden (het Mawazine-festival, red.), en tijdens de ramadan werd actiegevoerd op het strand van Agadir (surfers hingen een bord op met `Respect ramadan, no bikinis’, red.). Minder bloot past in de tijdgeest, denk ik. Dat gedachtegoed wordt in Marokko opgedrongen door een conservatieve partij, maar dat het politiek kan worden gebruikt, betekent ook dat er een puriteinse grondstroom aanwezig is.»

HUMO Wat draagt u zelf op het strand? Idrissi «Een bikini of een badpak. Monokini heeft me nooit iets gezegd. De strandcultuur bij moslima’s in Marokko heeft vaak ook meer te maken met hun economische positie dan met religie. Als ik met mijn Marokkaanse vriendinnen ­ hoogopgeleide madammen, financieel onafhankelijk ­ op het strand van Essaouira lig, dan is dat in bikini of badpak. Of neem de zogenaamde Europastranden in Tanger: monokini’s zul je er niet zien, maar boerkini’s liggen er probleemloos naast bikini’s. Of dat over vijf jaar nog zo is? Dat zal afhangen van het regime en de tijdgeest.»

PATRIARCHALE ECHO’S

En hoe zal het strand van de toekomst er bij ons uitzien? Keert monokini ooit nog terug, onder het alziende oog van de smartphone? En zullen bikini, boerkini en monokini er ooit zusterlijk naast elkaar liggen? Schipper «Het wordt steeds belangrijker dat we elkaar met rust leren laten. Als de ene zich wil inpakken, dan is dat maar zo. En als de andere net voor monokini kiest, dan is dat ook maar zo. De boerkini is voor veel vrouwen een oplossing, anders zouden ze helemaal niet kunnen zwemmen. De problemen beginnen wanneer een Marokkaanse geestelijke zegt: vrouwen in boerkini moeten op een apart stuk strand gaan liggen.»

Schipper «Ja, in patriarchale samenlevingen wordt de verantwoordelijkheid voor mannelijke opwinding bij de vrouw gelegd. Christendom, jodendom en islam zijn ontstaan in zulke samenlevingen, waarin de man als `eigenaar’ van de vrouw niet wilde dat andere mannen opgewonden raakten door haar. Wij hebben ons daar voor een flink stuk aan ontworsteld, maar de echo’s van het patriarchaat klinken nog door. Natuurlijk zal er altijd seksuele aantrekking bestaan tussen man en vrouw, maar de verantwoordelijkheid voor eventuele opwinding moet je leggen bij de persoon die opgewonden geraakt, en dat gebeurt veel te weinig. Ook in onze westerse cultuur. Ik denk dat mannen uitstekend zelf die verantwoordelijkheid kunnen dragen.» Longman «Wat wij te weinig beseffen: de boezem als geseksualiseerd lichaamsdeel is typisch westers en relatief modern. Kijk naar traditionele Afrikaanse culturen, waar vrouwen zonder gêne topless rondlopen. Maar de meeste samenlevingen zijn eerder patriarchaal ­ ook de onze ­ en vrouwen én hun lichamen worden daarin als het bezit van mannen beschouwd. Onze cultuur draagt daar nog altijd de sporen van. Eigenlijk zit onze samenleving nog vol onderdrukkende normen. Het gevecht om de controle over onze borsten is daar een reactie op. Vrouwen kunnen nog steeds niet in alle vrijheid de keuze maken of ze bloot of juist bedekt willen zijn.»

Copyright © 2015 De Vijver Media. Alle rechten voorbehouden
Copyright © 2015 gopress. Alle rechten voorbehouden

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s