Mijn tussenkomst op de beleidsnota Brussel van Sven Gatz

Graag wil ik de minister bedanken voor zijn lijvige beleidsnota en het werk dat zijn kabinet er duidelijk aan heeft besteed. Het is een verdienstelijke poging van de minister om zijn bevoegdheid voor Brussel vorm te geven.

Ik wil graag de samenwerking verwelkomen waar de minister zo de nadruk op legt, samenwerking is cruciaal en positief, daar kunnen we niet tegen zijn.

Het feit dat u de Brusselnorm bevestigt is een goeie zaak. Dat u engagementen zal honoreren zoals de renovatie van het muziekconservatorium. Dat u projecten als Brede School blijft steunen. Dat u in jeugdinfrastructuur wil investeren. Dat u onderwijs in de hoofdrol plaatst. Het zijn allemaal pluspunten die aantonen dat u een hart voor Brussel heeft.

Bij de voorstelling van uw beleidsnota, vorige week, haalde u drie speerpunten aan: capaciteitsuitbreiding (onderwijs), tewerkstelling en inburgering. Daar hebt u een coördinerende bevoegdheid.

Mijn vraag is dan ook: wat als uw collega’s de ambities niet realiseren? Welke stokken heeft u achter de deur? Veel van wat er in de beleidsnota staat kan niet waargemaakt worden, omdat de nodige middelen niet voorzien zijn.

Meneer de minister, bij het lezen van de beleidsbrief heb ik me toch zitten afvragen of dit nu effectief uw nota is. Er is weinig terug te vinden van het DNA van uw politieke denken, de Sven Gatz touch zoals u die hebt neergeschreven in de boeken “Stadslucht maakt vrij”. Zoals dat tot uiting kwam in uw parlementair werk van de voorbije jaren. In uw beleidsbrief vind ik bijna niks van dat DNA terug.

Waar zijn uw stokpaardjes rond Brussel en stedelijkheid gebleven?

U benoemde grootstedelijke uitdagingen voor Brussel, en u gaf ook antwoorden, zoals remedies tegen de stadsvlucht, meertaligheid, Brussels Metropolitan, Cultuur…

Een bloemlezing uit uw vorige denken:

  • Stadsvlucht

“Jonge gezinnen trekken nog altijd massaal weg uit de steden en dus ook Brussel.” U noemde die jonge gezinnen de ruggengraat van de middenklasse, die zorgen voor een goede sociale mix en veel bijdragen tot de leefbaarheid van de stad.

Om aan hun noden tegemoet te komen, wilde u dringend meer kinderopvangplaatsen, een sterker stedelijk cultuurbeleid, de fameuze stadskorting: een fiscale korting om goedkoper te wonen in de stad.

Maar wat zien we vandaag?

  • Het jeugdtheater Bronks moet editie 2015 van het stadsfestival schrappen.
  • Het ziet er niet naar uit dat Brussel veel extra kinderopvangplaatsen zal krijgen, zeker niet genoeg om de 3000 extra te halen die nodig zijn om de brusselnorm te halen die u nochtans verdedigt. Bovendien wordt kinderopvang een pak duurder.
  • Besparingen op cultuur – uw bevoegdheid – voor Brussel tot 2 miljoen euro: een ­zwakker stedelijk cultuurbeleid dus.
  • Nog los van alle andere besparingen zien we dus dat u een stadstoeslag invoert ipv een stadskorting!
  • Meertaligheid

Zeer terecht onderstreept u de meertaligheid in Brussel. Maar verderop in de beleidsnota lees ik alleen over de inzet op het Nederlands.

Nochtans, in het verleden ijverde u voor meer meertalig onderwijs in Brussel en voor de erkenning van het Engels als onthaaltaal binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. U pleitte voor buitenschoolse activiteiten en lesherhalingen in een andere taal, maar ook voor immersie- of taalbadonderwijs. U had dit zelfs tot in de details uitgewerkt (zie hieronder).

  • Tweetalige lerarenopleiding

Wat vreemd dat u het stokpaardje van uw partij- en stadsgenoot Guy Vanhengel niet vermeldt op pagina 20, in de passage “Onderwijs: een toekomstgerichte aanpak op maat van Brusselse jongeren”. Hoe komt dit? Zal u dit initiatief ondersteunen? Heeft u een andere visie dan Vanhengel? (Of mag u dit niet van uw coalitiepartners?)

  •  Engels als onthaaltaal

Samen met uw partij bepleitte u het Engels als administratieve taal, als ‘onthaaltaal’ in de communicatie en dienstverlening van de overheden. U vond dat maar logisch, gezien de rol van Brussel als Europese hoofdstad en de ruim 30% anderstaligen. Net zoals bij de tweetalige lerarenopleiding zien we dit wel staan in het brussels regeerakkoord, maar niet in het Vlaamse? Hoe komt dit?

  • Brussels Metropolitan Region

Aansluitend hierbij zag u ook heil in de oprichting van een Brussels Metropolitan Region, een partnerschap tussen het BHG en de provincies Vlaams- en Waals Brabant.
Betreffende die Metropolitan, meneer de minister, beweren kwatongen dat dit in uw oorspronkelijke beleidsnota werd opgenomen, maar onder druk van uw coalitiepartners is geschrapt.

We betwijfelen niet dat u de pen heeft vastgehouden, maar we merken dat er over uw schouder werd toegekeken.

Kan u eerlijk zeggen dat meer dan 50 mio investeren in een cc in Ruisbroek als dam tegen Brussel – en dat in tijden van zware besparingen op alle culturele werkingen – overeenstemt met uw visie op brussel?

We moeten niet flauw doen. Brussel wordt zwaar getroffen door deze regering.

  • Alleen al vanuit uw bevoegdheden bespaart u 5 mio op Brussel.
  • Op de kunsten, (2 mio)
  • op het Brusselfonds, (2mio)
  • de dotatie van de VGC wordt niet geïndexeerd (zou 240.000 opleveren), nee, u bespaart op de dotatie (150.000)
  • op jeugd en cultuur en erfgoed (samen 320.000)
  • op de Brusselse studenten (BRIK) (200.000), op de subsidielijn “projecten voor Brussel (50.000), op de Vlaams-Brusselse Media (30.000)
  • En uw collega’s met hun zware besparingen in onderwijs, kinderopvang, welzijn… doen daar nog talloze scheppen bovenop.

Deze nota – met zijn goede bedoelingen en mooie woorden – lijkt daarom wel in een parallel universum te zijn geschreven!

Uw politieke DNA, meneer de minister, vind ik niet terug in deze nota. U lijkt wel genetisch gemanipuleerd, meneer de minister!

Wat is er gebeurd met uw motto dat stadslucht vrij maakt?

U plaatst Brussel nu onder een Vlaamse stolp, en zo ontneemt u het van de zuurstof die Brussel zo hard nodig heeft!

  1. Onderwijs

U legt de nadruk op onderwijs en terecht! U heeft het daar heel de tijd over, ook in de pers, maar wat gaat daar uw inbreng zijn? Blijft u daar aan de kant staan of grijpt u in?

  • Ieder kind een plaats op school

In uw omgevingsanalyse merkt u terecht op dat Brussel het jongste gewest is van België. “De jongeren (0- tot 24-jarigen) en jongvolwassenen (25- tot 40-jarigen) maken het grootste gedeelte van de bevolking uit: respectievelijk 30,8% en 32,7% van de Brusselse bevolking. Het uitbouwen van een goed vertakt en kwaliteitsvol scholennetwerk is steeds één van de voornaamste aandachtspunten geweest van de Vlamingen in Brussel.”

Vorige week was het plaatsgebrek voor kindjes in het Nederlandstalig Onderwijs in Brussel groot nieuws. U wil dat er voor elk kind een plaats is, u maakt daar terecht een speerpunt van.

Maar mevrouw Crevits heeft in het parlement gezegd dat ze gaat overleggen met meneer Van Hengel, ze heeft u niet vernoemd.

Wat hebt u al concreet ondernomen om te zorgen dat die kindjes morgen een plaats hebben?

Kan u garanderen dat er de volgende jaren een even groot aandeel van de middelen voor capaciteitsuitbreiding (20%) naar Brussel zal gaan, als in de vorige legislatuur?

Wat gaat u doen als minister Crevits haar engagementen niet nakomt? Welke stok heeft u achter de deur?

  • Terugschroeven GOK-middelen en armoede

Zeker voor Brussel zou het wegvallen van deze middelen een ramp zijn gezien de socio-economische samenstelling van de leerlingenpopulatie. Enerzijds is Brussel als stad een stuk diverser – en jammer genoeg armer – dan het Vlaamse gemiddelde en anderzijds ligt het percentage anderstaligen veel hoger. Volgens onze informatie zou het Brussels Nederlandstalig onderwijs minstens 1 miljoen euro aan werkingsmiddelen verliezen. Dit is voor vele scholen ronduit dramatisch en zal tot kwaliteitsverlies lijden.

Collega crevits zegt op De Zevende dag dat er een evaluatie komt, maar laten we eerlijk zijn, de conclusie ligt al vast, want staat al zwart op wit op papier in het regeerakkoord. Er komt een basistoelage. En de Brusslese scholen zullen de dupe zijn. Wat zijn we dan nog met uw mooie woorden over het belang van onderwijs voor de toekomst van Brussel?

De kloof tussen kindjes die het moeilijker hebben en zij die wel meekunnen wordt alleen maar groter gemaakt. We zijn dan ook niet ver af van elite-onderwijs, waarin alleen wie meekan zal slagen en de rest uit de boot zal vallen.

Ik kan me niet voorstellen dat u als minister van Brussel niet uw volle gewicht in de schaal zal leggen om deze maatregel te verhinderen. U weet dat Brussel daar in de toekomst de rekening dubbel en dik van zal betalen.

Ik vind heel weinig concrete initiatieven rond armoede terug in uw beleidsnota. Het woord armoede wordt slechts 3 keer vermeld, als ware het maar een detail. Ik kan dus alleen maar vaststellen dat u armoedebestrijding duidelijk niet naar voor schuift als concrete uitdaging voor Brussel. Nochtans hinkt Brussel ver achter op Vlaanderen. Uit een rapport van Unicef blijkt dat één op de drie Brusselse kinderen opgroeit in armoede. Het Brussels Gewest wordt daarmee op hetzelfde niveau als Roemenië geplaatst.

Waarom zo weinig aandacht op armoede in uw nota? Terwijl we weten dat dit de nr. 1 uitdaging in Brussel is?

Wat is de toekomst van Voorrangsbeleid Brussel (VBB)?

  • Brussel studentenstad

Brussel is de belangrijkste studentenstad van het land, het zijn uw woorden. Maar de VUB-begroting wordt in het rood geduwd, BRIK zal haar huisvestingsopdracht niet meer kunnen vervullen, of lees ik dat verkeerd? (p. 25 en p. 33) Het is toch niet omdat de markt (misschien) meer koten voorziet, dat de overheid niet meer voor betaalbare koten moet zorgen?

Ik zie dat u de werkingssubsidies voor Brik in 2014 verminderd met 200.000 euro. Wat is de reden hiervan?

  • Inschrijvingsgelden volwassenonderwijs

U hecht veel waarde aan opleidingen en aan het belang van talenkennis voor anderstaligen op de arbeidsmarkt. Alweer terecht, maar hoe is dat te rijmen met de besparingen op het CVO (hogere inschrijvingsgelden), waar veel lessen Nederlands (en andere talen) gegeven worden, precies aan de doelgroep die u wil activeren door middel van talenkennis? De dotatie aan het Fonds Inschrijvingsgelden voor het volwassenonderwijs is totaal onderschat. Uw collega Crevits heeft de inschrijvingsgelden met 30% opgetrokken terwijl u uw bedrag constant houdt. U zal daar in de loop van 2015 een geweldig probleem krijgen. Wat gaat u hieraan doen? Zullen NL taallessen gratis blijven?

In de begrotingstoelichting geeft u aan dat er “naar andere (financiële) oplossingen zal gezocht worden”. Meer uitleg graag.

  • ‘Open Stadsuniversiteit’

De idee van een open stadsuniversiteit gericht op het middenveld en de geïnteresseerde burger geniet terecht uw steun.

Op pagina 26 lees ik dat de werking van BRIO, Brussels Studies Institute, Brussels Academy, Brussels Centre for Urban Studies, het onderzoeksplatform MIRO, de Studiedienst van de Vlaamse overheid en de Meet- en Weetcel van de Vlaamse Gemeenschapscommissie naast elkaar worden gelegd en doorgelicht.

In de toelichting bij de begroting lees ik dan weer dat in 2015 mss een interuniversitair steunpunt zal worden opgericht en dat BRIO ge-herpositioneerd wordt.

Wat bedoelt u daar concreet mee? Wat is de timing?

Wil u fusies? Of is het de bedoeling om efficiëntiewinsten te generen?

  1. Brusselbegroting: Brusselfonds, projectoproep Brussel, ondersteuning brusselbeleid.
  •  Brusselfonds

U belooft de lopende engagementen te zullen nakomen en dat is een goede zaak, maar er zal twee jaar lang geen ruimte zijn voor nieuwe projecten in Brussel. Dat betreur ik heel erg.

U minimaliseert het schrappen van de beleidsruimte in het Brusselfonds. Maar minimaliseert u dan ook de zorgnoden van Brusselse senioren? Minimaliseert u de infrastructuurnoden van culturele instellingen? Minimaliseert u het belang van onderwijs? Want het is daarop dat u de vrijgekomen middelen had kunnen inzetten. Op woonzorgprojecten voor Brusselaars. (stilvallen woonzorgplan…?). Op een versterking van het brede-schoolverhaal. U zegt het zelf in de begrotingstoelichting: “het brusselfonds is een impulsfonds waarmee een brede waaier aan projecten en initiatieven rond welzijn, cultuur, en onderwijs kunnen worden gefinancierd.” Ik vrees dat u het beter in de verleden tijd had verwoord…

Quote Gatz, meer uitleg welke projecten hij bedoelt: “De middelen van het Brusselfonds gaan voornamelijk naar de gebouwencomplexen Muntpunt en het Huis van het Nederlands. Daar gaat het leeuwendeel naartoe. Daarnaast werd het fonds ook nog ingezet voor de financiering van enkele initiatieven ter bevordering van de ontsluiting en de toegankelijkheid van instellingen in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Ik stel voor dat we daar tijdens het begrotingsdebat op ingaan.”

Op dit ogenblik zijn er echter geen grote projecten die van dien aard zijn dat zij volgend jaar, misschien zelfs het jaar daarna, zonder meer kunnen worden uitgevoerd. Er zijn altijd projecten, maar wanneer ze tot administratieve wasdom komen, (…) toch al snel 2017… (woorden Gatz in Commissie)

Welke projecten liggen er vandaag op tafel die nog niet tot wasdom zijn gekomen?

p. 24: Wanneer krijgt het Brusselfonds opnieuw beleidsruimte? Is dat in 2017? En over hoeveel gaat het dan? Zal de halvering in één keer ongedaan gemaakt worden? Is dat een formele belofte?

Project van de vzw Samenwerkingsplatform Deeltijds Kunstonderwijs Brussel onder de naam ‘cross-mediale kunstinitiatief /blauwdruk cross-mediale kunstacademie(s)’. Wanneer mogen we de resultaten verwachten?

  • Projecten voor Brussel

De laboratoriumfunctie de Brussel bij uitstek vervult had een rode draad moeten zijn in uw nota, maar ik lees dat er geen ruimte meer zal zijn voor nieuwe initiatieven. Niet in het brusselfonds dus, en ook niet in de projectoproep.

Ik moet zeggen dat de passages over de Subsidielijn “Projecten voor Brussel” nogal vreemd overkomen:

  • De oproep zal in tegenstelling tot de vorige legislatuur minder focussen op innovatie maar meer op “projecten met duurzame effecten, residuele waarde en multipliceerbaarheid in Vlaanderen”.
  • Bij hoofd- en grootstedelijke publieksevenementen vormen eigenheid, authenticiteit, originaliteit, verdieping, publieksverruiming en gemeenschapsvorming beslissende subsidiecriteria.

Waarom wil u niet meer inzetten op innovatie? Wat bedoelt u met eigenheid?

Wat bedoelt u met die multipliceerbaarheid? Zegt u: What’s in it for Flanders?

We zijn blij dat u wil inzetten op gemeenschapsoverschrijdende projecten, die inderdaad verbindingen leggen en een weerspiegeling vormen van de Brusselse realiteit (bv. Platform Kanal, Cultureghem…) en op projecten die informeren, sensibiliseren en meer draagvlak willen creëren rond seksuele diversiteit.

Maar ik mis hier projecten rond identiteit (Brusselse identiteit, radicalisering)?

U bespaart ook 48.000 € op deze subsidielijn. Waarom?

  • Ondersteuning brusselbeleid

Besparingen specifiek op brusselbegroting:

  • op het Brusselfonds, (2 miljoen)
  • de dotatie van de VGC wordt niet geïndexeerd (zou 240.000 opleveren), nee, u bespaart op de dotatie (150.000)
  • op de Brusselse studenten (BRIK) (200.000), op de subsidielijn “projecten voor Brussel (50.000), op de Vlaams-Brusselse Media (30.000)
  1. Punctuele vragen

p. 29: De bestaande mediakanalen Brussel Deze Week/Agenda, tvbrussel, FM Brussel en brusselnieuws.be, dat zich moet ontwikkelen tot uithangbord en draaischijf van de VBM, behouden hun merkeigenheid maar moeten op vergaande wijze crossmediaal samenwerken.”

Goed dat u de synergie van de Vlaams-Brusselse media verderzet, maar dit mag geen besparingsoperatie zijn.

De nieuwe algemene directeur van de Brusselse media is nu aangesteld. Waar zal hij nu prioritair op inzetten?

Wat is de timing voor de aanwerving van een nieuwe directeur voor Muntpunt?

p. 15: Werk: U heeft het erover gehad in commissie, maar er staat weinig op papier over het intensifiëren van de uitwisseling van vacatures tussen Actiris en VDAB, die cruciaal is om (laaggeschoolde) Brusselaars arbeidsplaatsen in de Rand te laten invullen. Wat zijn hier concrete streefcijfers, hoeveel méér vacatures wil u de komende jaren uitwisselen?

p. 37 e.v.: Veel aandacht voor het Huis van het Nederlands, en veel extra taken. Allemaal goed, maar zullen ze dan ook meer middelen krijgen?

p. 18: De Brusselnorm wordt omschreven als de “politieke wil van Vlaanderen om loyaal en royaal te investeren in Brussel”. Dat klinkt als een gunst. Terwijl het de plicht is van Vlaanderen. En terwijl op veel domeinen die loyale en royale investeringen tekortschieten. Denk maar aan kinderopvang, waar er meer dan 3000 plaatsen tekort zijn om de Brusselnorm te halen. U heeft zelf altijd de nadruk gelegd op het belang van kinderopvang voor de leefbaarheid van een stad. Heeft u al overleg gehad met minister Vandeurzen om dit schrijnende tekort in Brussel aan te pakken?

p. 22: Weinig over EVA inburgering en integratie. Zal u de afsprakennota die de nodige autonomie voor Brussel moet garanderen integraal uitvoeren?

4. Tot slot

Tot slot kom ik terug uit bij uw politieke DNA.

(p. 35 naleving taalwetgeving): U wijst er zelf op dat de opdeling Vlaams/Franstalig achterhaald is, en dat meertaligheid alsmaar meer de norm is in Brussel. Toch vind ik daar nauwelijks iets over terug in uw beleidsbrief, wel integendeel, u hebt het twee bladzijden lang over het naleven van het Nederlands. Hoe is dat te rijmen? 

In het Vlaams regeerakkoord lees ik:

De door de Vlaamse overheid bestuurde en mee-bestuurde culturele instellingen (Muntpunt, Ancienne Belgique, Kaaitheater, KVS, Beursschouwburg, …) tonen zich herkenbaar als Vlaamse instellingen in Brussel en maken zich kenbaar als ambassadeurs van het Vlaamse cultureel beleid. (Ze bedden zich ook in de ruime Vlaamse gemeenschap te Brussel in, en werken daarbij structureel samen met andere Nederlandstalige actoren uit bijvoorbeeld het onderwijs en de socio-culturele sector).”

Wat een opluchting dat deze passage van het regeerakkoord niet geïmplementeerd is in uw beleidsbrief!

De bespreking van de beleidsnota vond plaats op 12 november 2014 in de Commissie Brussel. Dit is de integrale speaking note waarop mijn tussenkomst gebaseerd was.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s