Over Mowgli en Layla en Majnun

Of hoe universeel kunst en cultuur zijn. De Romeo en Julia die we in Vlaanderen kennen, heten Layla en Majnun in de Arabische verhalen.

Of hoe universeel kunst en cultuur zijn. De Romeo en Julia die we in Vlaanderen kennen, heten Layla en Majnun in de Arabische verhalen.

Het Paleis vroeg aan acht prominente sprekers om te getuigen over hoe zij als kind voor de eerste keer bewust of onbewust kunst ervoeren. Ik was een van hen. Ontdek hieronder mijn eerste herinnering aan kunst en cultuur: 

Toen ik 11 was, speelde een vriendinnetje uit mijn klas mee in een voorstelling van Jungle Book. Ze was Mowgli. Theater, daar deden wij thuis niet aan. Ik herinner me nog dat ik toen helemaal verloren gelopen ben in de stad op weg naar het Mechels Miniatuur Theater, en dat ik me in de zaal de hele tijd bekeken voelde. Ik was de enige gekleurde in een zaal vol blanke Mechelaars. Ongemakkelijkheid, dat is me vooral bijgebleven van mijn eerste culturele ervaring.

Ik kreeg de smaak pas echt te pakken toen ik in de middelbare school naar een monoloog van Jan Decleir ging kijken. Jan Decleir als Gilles de Rais. Zo indrukwekkend dat ik helemaal verkocht was aan het theater. En aan Jan Decleir natuurlijk. De lichtjes traumatische ervaring met Jungle Book was op slag vergeten.

Later heb ik ontdekt dat goed theater – of film, of muziek, of literatuur, of kunst – de toeschouwers zich vaak ongemakkelijk laat voelen, zoals Jungle Book met mij deed. Cultuur confronteert je met jezelf, met anderen, met de hele samenleving en doet je daarover nadenken. Cultuur versterkt je denkbeelden of gooit ze helemaal om. Maar als dat theater, die film, die muziek, dat boek, dat schilderij of dat beeldhouwwerk goed gemaakt is – en dat is puur subjectief, daar bestaat wat mij betreft geen criteria voor – en je er de hart en de ziel van de maker in voelt, laat het je nooit onberoerd.

Die confrontatie kan hoogst persoonlijk zijn. Het verdriet van België van Hugo Claus heeft me ‘de Vlaming’ pas echt doen begrijpen. Het boek heeft me doen begrijpen waarom ik de mensen hier zo stug vond, waarom ze zo weinig van zichzelf prijsgaven. Le pain nu van Mohamed Choukri heeft me mijn vader pas echt doen begrijpen. Zijn stilte, de onzekerheid en de twijfels die allemaal onuitgesproken bleven.

Later heb ik ook ontdekt dat kunst en cultuur universeel zijn. Als ik aan jullie vraag wie “Maghigtha” is, dan kijken jullie me wellicht met grote ogen aan. Ik herinner me nog heel goed dat ik in de zomervakanties in Marokko was en mijn tante Auwicha na het eten aan de ganse familie het verhaal van “Maghigtha” vertelde. Ik sprong toen recht en riep:

“nee, nee, dat is niet “Maghigtha”, dat is Assepoester van de gebroeders Grimm!”

Ik kon maar niet begrijpen hoe mijn oude tante die nog nooit buiten Beni Sidel was geweest bij Grimm terecht was gekomen. Hetzelfde gevoel had ik bij het verhaal van Romeo en Julia, Layla en Majnun in het Arabisch. Ik begreep pas later dat dat zo’n universele verhalen waren dat de essentie overeind bleef in gelijk welke taal. Cultuur maakt het onbekende bekend en maakt onbekenden bekend. In die zin is het een zeer krachtig instrument om bruggen te slaan en mensen te verbinden.

Mijn eerste ervaring met kunst en cultuur heeft me geleerd hoe belangrijk het is om cultuur op een jonge leeftijd te maken en te smaken, erover te praten, te luisteren, te genieten en vooral ook overdonderd te worden door cultuur.

Advertenties

One thought on “Over Mowgli en Layla en Majnun

  1. Hi you might like this poem of Majnun-and-Layla

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s