Tussenkomst Cultuur in Plenaire Vergadering 21/12/2010

Geachte voorzitter, ministers, collega’s.
We hebben in de commissie de beleidsbrief en de begroting uitgebreid besproken. Hier in dit halfrond hebben we het vaak over de internationale uitstraling van Vlaanderen, over de promotie van Vlaanderen in het buitenland op zoveel mogelijk gebieden. Maar laat cultuur nu net een beleidsdomein zijn waar we internationaal in uitblinken. Anne Theresa De Keersmaeker won verschillende Bessie Awards met haar gezelschap Rosas, Wim Vandekeybus deed hetzelfde met zijn groep Ultima Vez. Het KBvV won een Laurence Olivier award voor “Outstanding Achievement in Dance”, zowat de nobelprijs voor dans. Sidi Larbi Cherkaoui won de prestigieuze Duitse Kairos award. En dan heb ik het nog enkel over dans. We hebben Luc Tuymans, Jan De Cock, Michaël Borremans, The Needcompany, Jan Fabre, Berlin, Philippe Herreweghe, … noem maar op. Allemaal schilders, theatermakers, acteurs, muzikanten en filmmakers die internationaal hoge toppen scheren maar die hier vaak te weinig of te laat erkenning krijgen.

Moeilijke tijden nopen tot moeilijke beslissingen, maar tegelijkertijd wil ik er hier echt voor pleiten dat we ons bezinnen voor de toekomst. Ik voorspel dat de culturele sector een moeilijk jaar tegemoet gaat. Ze staan al op de tippen van hun tenen en nog staat het water staat hen echt aan de lippen. Als we echt geven om cultuur, én om de internationale uitstraling van Vlaanderen, dan moeten we stoppen met te snijden in wat ons zo dierbaar is. Ofwel moeten we keuzes maken. Waar willen we echt in investeren, wat is echt belangrijk en wat heeft zijn tijd gehad? Ik wil deze oefening gerust doen met mevrouw de minister en met mijn collega’s.

U heeft ons een ambitieuze beleidsbrief voorgesteld en u legt zichzelf heel wat doelstellingen op, zoals een geïntegreerd letterenbeleid, meer aandacht voor de beginnende en de individuele kunstenaar en de invoering van een prijs voor cultuurmanagement. Zoals u ongetwijfeld wel weet bestaat een dergelijke prijs al aan de universiteit van Antwerpen. Het zou goed zijn om deze als basis te nemen voor de Vlaamse managementprijs. Ook de afschaffing van het gala van de cultuurprijzen is een wijze beslissing. Het verheugt mij in het bijzonder dat er 839.000€ vrijgemaakt is voor projectsubsidies. Ik heb hier vorig jaar tijdens de bespreking van de beleidsbrief en de begroting gehamerd op het belang daarvan. Mijn bekommernis was dat deze projecten, die zorgen voor de broodnodige dynamiek in de sector, zouden verdwijnen. Ik ben blij dat dit voor een stuk is recht getrokken en dat u hiervoor een bedrag vrijmaakt hebt.

De manier waarop de synergie voor de grote instellingen werd aangepakt, roept vragen op. Veranderingen werden gecommuniceerd met de pers en zonder overleg met de betrokken instellingen. En zo dreigen we dubbel te verliezen. We verliezen niet alleen instellingen met internationale uitstraling, maar ook het draagvlak, dat noodzakelijk is voor dit veranderingsproces, komt hierdoor volledig op de helling te staan. En dat is bijzonder jammer!
Het was vaak woord tegen woord, een welles- nietesspelletje. Wanneer belangrijke actoren niet het gevoel hebben dat ze voldoende gehoord zijn in deze fundamentele veranderingen, dan kunnen we niet spreken van een daadwerkelijk overleg. Integendeel, dan kunnen we stellen dat het contraproductief werkt voor dit veranderingsproces.

Mevrouw de minister, u moet binnenkort met de Grote Instellingen samen zitten om de nieuwe beheersovereenkomsten af te sluiten. Ik hoop dat u dat moment aangrijpt om, samen met de instellingen, een veranderingstraject uit te tekenen. Een duidelijk en concreet plan van aanpak dat realistisch, haalbaar en gedragen is door iedereen.

Ook in de sector van het sociaal-cultureel werk komen er zeer forse besparingen aan. VormingPlus ziet een kwart van zijn subsidies verdwijnen, en ook zij kwamen dit te weten in de pers. Ik stelde u in de commissie de vraag of u nog van plan was om overleg te hebben met hen en wat u ging doen indien ze niet in staat blijken om hun opdrachten nog naar behoren te vervullen. Ik hoor ondertussen dat u afgelopen vrijdag overleg heeft gehad met hen, en dat dit in een open en constructieve sfeer verlopen is. Dat kan ik alleen maar toejuichen. Voor sp.a is het belangrijk dat deze besparingen op een sociaal verantwoorde manier gebeuren en dat er geen sociaal bloedbad is. Indien dit wel het geval zou zijn, dan zullen we dat bij de begrotingscontrole van 2011 opnieuw moeten bekijken en bijsturen waar nodig.

Uw besparingsbeslissing bij ‘Daarkom’, het Vlaams- Marokkaans culturenhuis, is zeer dubieus. Alweer is de beslissing niet alleen eerst in de media gecommuniceerd, maar bovendien kunnen we hier ook spreken van een ernstige onzorgvuldigheid. Op de vraag naar de motivatie van deze beslissing, antwoordde u dat deze organisatie een opgebouwde reserve had van meer dan 800.000€. U herhaalde dat ook op TV Brussel. Vrijdag kregen de commissieleden echter een document in handen, m.n. een brief van de organisatie ‘Daarkom’ zelf, waaruit blijkt dat er helemaal geen reserve is van 800.000€. Deze onzorgvuldigheid zit dus ook in de begroting zoals die vandaag voor ons ligt. Mevrouw de minister, ik hoop dat u een goede oplossing zal vinden om deze scheve situatie recht te trekken in het belang van het voortbestaan van deze organisatie. Ik hoop dat u, tijdens de begrotingscontrole, zal onderzoeken of het met de financiële situatie op dat moment mogelijk is om een goede werking te verzekeren. En dat u zal ingrijpen wanneer dat niet het geval is.

Mevrouw de minister, veranderingen gaan niet alleen over structuren, maar ook om mensen. Het gaat hier om mensen met bijzondere talenten die ervoor kiezen om zich daaraan te wijden, zich ten dienste te stellen van ‘hun kunst’ en die daar vaak weinig voor in ruil krijgen. Bekijk de CAO podiumkunsten maar, dit is niet de sector van het grote geld. Dit zijn mensen met een zeer grote inzet die ons respect verdienen en onze waardering. Het is nobel dat u naar synergie zoekt die een meerwaarde kan betekenen binnen de grote instellingen, en het is eveneens nobel dat u oplossingen zoekt, maar wanneer u zonder voldoende overleg ingrijpende maatregelen aankondigt in de media maak je veel kapot, en soms teveel. Of om het met de woorden van Jacques Brel te zeggen: “je sais on fait ce qu’on peut, mais il y a la manière”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s